Skip to content

¿Chiuuwaa nncw’aa’ñe ts’an COVID-19 ndo’ ljo’ ts’iaan’ na jndye nn’an jndý t’aa’ndyena juuna’?

Najndyee, teitquioo’ na nn’an wii na m’an tsjoom Wuhan, ndyuaa China,  na wii coronaviru (COVID-19), ty’ena w’aats’ua yuu na cwileil’uandye quioo’ na m’an naquii’ ndaaluee, yuu na cwiiwil’uandye quioo’ na ndicwan tando’ na cwicwa’ nn’an,  cha’xjen na nantyquie.

Saa chiuu na nntsjoomndyeya nn’an ñ’oom cantyja ‘naan‘ tycuwaa, jo’ teitquioo’ na ñ’een nn’an t’aa’ndyena tycuwaa, meiin ticwitquioo’ na ty’ena w’aats’ua.

Luaa ma’monna’ na nn’an jeen ya nla’t’omna ntycu, na nnt’uiina’ cwichen ts’an, mati quioo’ ndaa nncw’aañe  tycuwaa ndanquia nntseicw’aañe juuna’ ts’an, meiin na luaa xocandaa nl’uu aa na mayuuchen.

Na wjaanty’ee ntycu naquii’ntaan nn’an, mach’eena’ na luaa, na nncjaameinntyjee’ ts’an nacañoom  cwii ts’an na jndý mawii’, cha na chquio oo na matsaanñe ndo’ na nncwja ts’an tsioom ‘naan nasei na wjee na ñjom n’om ncjo.

Tsioom ‘naan naseimeiin, ndaa nla’ndaa’na’ ljo’ na niom naquii’ ts’om ts’an, cha’na (n’om jndyee’ ts’an) quiaa na mawja ts’an jndye ñequio lue’ñom’m oo ‘ñom.

Na oowijndye nn’an  na wii, ndýý nnts’aana’:

  • Na cjee wjaanty’ee viru, ma’monna’ na ljo’, ee na jndye nn’an, xco cwiw’aa’ndyena tycuwaa, na cwil’a nn’an  na jnda mawii.
  • Xjen na wando’ viru, cwinanna’ xjen na nncw’aa’ñe ts’an ndo’ na nncwiiween‘en juuna’, ma’monna’ cwii nnom na tijndei’na’, na nncwijndye ts’an na nncw’aa’ñe tycuwaa.
  • Naquii’ na nncw’aa’ñe ts’an ndo’ na nncwiiween‘en tycuwaa, jnda ma matseicw’aa’ñe juuna’ cwichen ts’an.
  • Na wjaawit’man tycuwaa, ma’monna’ na cjee wjaanty’eena’ xjen na jnachenna’ juuna’.

Cha’tso ‘nanmeiin, cwit’moonna’ na cjee wjaanty’ee tycuwaa.

Yuu na Ljei Ljeii' na ncwiluendyu:
  1. Shereen MA, Khan S, Kazmi A, Bashir N, Siddique R. COVID-19 infection: Origin, transmission, and characteristics of human coronaviruses. Journal of Advanced Research 2020;24:91–8. doi:10.1016/j.jare.2020.03.005.
  2. Xie M, Chen Q. Insight into 2019 novel coronavirus — an updated intrim review and lessons from SARS-CoV and MERS-CoV. International Journal of Infectious Diseases 2020. doi:10.1016/j.ijid.2020.03.071.